Emniyet Kritik Yazılımlar

DO-178B Tasarım

DO-178B kılavuzluğunda ilerlenen projeler için tasarım konusuna değinirken, yeni yayınlanan DO-178C dökümanı ile birlikte gelen DO-331Model Based Development and Verification dökümanından da bahsetmekte fayda var. Zira model tabanlı geliştirme artık günümüz ve gelecek tasarımlarında ciddi yer alacak gibi görünüyor eğer model tabanlı bir geliştirme yolu izleyeceksek DO-331 dökümanına sadık kalınması gerekiyor. Modelleme başlı başına bir konu olduğu için modelleme detaylarından ziyade DO-331 dökümanında geçen şekli ile modellemenin tarifi ve nasıl kullanılacağı üzerinde durmaya çalışacağım.

Model tabanlı bir yaklaşım izlensin veya izlenmesin DO-178B/C kılavuzluğunda ilerlenen projelerde tasarım 2 kısımdan oluşur, bunlar yazılım tasarımı ve yazılım düşük seviye gereksinimleri (Low Level Requirements) olarak adlandırılır. Yazılım tasarım kısmı pek çoğumuzun aşina olduğu şekilde yazılım bileşenlerinin metin ve şekilsel anlatımıdır. Yazılım alçak seviye gereksinimleri ise amiyane bir ifadeyle tasarımın harcıdır, fonksiyon bazında işin nasıl yapıldığının sorusunun yanıtlandığı yerdir diyebiliriz.  Bu noktada model elemanları yazılım sisteminin gereksinim ve tasarım aşamalarının tamamını veya bir kısmını izah etmek için kullanılabilir. Bu kullanım -ingilizce- "Specification" ve "Design" gibi iki kısma ayrılır. Specification kısmında sistemin fonksiyonalite, performans ve emniyetine yönelik yüksek seviye soyut modeller oluşturulur. Bu kısımda oluşturulan model elemanlarımız tasarımın veri yapıları, data akışı, kontrol akışı gibi detay kısımlarını tarif etmez, sadece fonksiyonalite üzerinde durur ve sistemin fonksiyonel olarak davranışlarını ifade eder. Basite indirgemek adına bir örnek vermek gerekirse modellediğimiz sistem bir mikrodalga fırın ise mikro dalga fırının kapağı, mikrodalga emitter ı, zaman ayarı için saati gibi ana tasarım unsurları modellenir, mikrodalga emitter in kaç watt olacağı, saatin digital ekranının kaç basamaklı olacağı vs.şeklinde detay gösterimler bu kısımda ifade edilmez.

Özetle tasarım detaylarına dair herhangi bir model gösterimi Specification kısmında oluşturulmamalıdır. Specification kısmında oluşturduğumuz modellerin yüksek seviye gereksinimler yerine kullanılması durumunda DO-178B/C dökümanlarında bahsi geçen yüksek seviye gereksinimler için tamamlanması gereken tüm koşullar model elemanları için de aynen geçerli olur. Ayrıca bütün "specification" modeller yazılım yüksek seviye gereksinimlerine "trace" edilmelidir.
devam edecek..